Project Vught Verdiept: een nieuw spoor bouwen en het spoor en de weg omwisselen

Huizen op vier meter van het spoor. Treinen die moeten blijven rijden. En midden in Vught een station en spoor dat straks deels lager ligt. ProRail werkt hier aan een ingewikkelde puzzel: hoe bouw je jarenlang in een druk dorp met zo min mogelijk hinder voor reizigers, verladers en omgeving?

Dat vraagt om meer dan techniek alleen. Technisch projectleider Roald Benschop bewaakt het ontwerp, alliantiemanager Bas van den Berg brengt verschillende partijen en belangen samen en adviseur omgevingscommunicatie Carlijn Peeters houdt contact met de mensen die soms letterlijk naast de bouwplaats wonen. Drie vakgebieden, één gezamenlijk doel.

Tussen Den Bosch en Vught wordt een vierde spoor gebouwd. In Vught worden ook het spoor en de N65-weg omgewisseld: de weg gaat bovenlangs en het spoor komt onderlangs via een verdiepte ligging. Dat betekent dat de sporen en nieuwe perrons lager komen te liggen dan de omgeving. Om ruimte hiervoor te maken schuift het 150 jaar oude stationsgebouw 13,6 meter richting het centrum. Tijdens de verbouwing rijden de treinen gewoon door over een tijdelijk spoor, en reizigers gebruiken een tijdelijk station. Voor dit project werken ProRail, het ingenieursbureau en de aannemers als één team samen in een alliantie. De bouw is na 12 jaar plannen nu 2 jaar bezig, met de nodige uitdagingen.

Hoe maak je een station veilig en prettig?

Roald kan daarover meepraten. Als technisch projectleider bij ProRail houdt hij zich bezig met het uiterlijk van het station en hoe reizigers dit veilig en prettig kunnen gebruiken. “Ik kijk namens ProRail mee naar het ontwerp en zorg dat het aan alle eisen voldoet.” Met zijn team bedenkt hij hoe het stationsgebied wordt ingericht. Ook houdt hij zich bezig met de verlichting, perroninrichting en omroepinstallaties. “Ik doe veel verschillende dingen. Dat vind ik er zo leuk aan. Zelf kom ik vaak op stations, omdat ik veel met de trein reis. Zo ervaar ik wat wel en niet werkt. Bijvoorbeeld hoe een handige looproute vanuit een fietsenstalling naar het perron eruitziet.”

Voor het ontwerp moeten veel keuzes worden gemaakt, die Roald met alle betrokken partijen bespreekt. Soms leidt dat tot een heel andere oplossing, zoals bij de stationsklok. “Een station herken je altijd aan de klok. Het stationsgebouw in Vught is een monument en daarom gelden er speciale regels. We hebben de klok niet op het stationsgebouw geplaatst, maar op de liftschacht. Dat besloten we samen met de spoorbouwmeester, die advies geeft over het ontwerp, en de monumentencommissie.”

Door het contact met experts leert Roald steeds meer over de techniek. Ook het samenwerken in een groot team bevalt hem goed. “Een alliantie is anders dan normaal. Het ingenieursbureau en de aannemer zijn geen opdrachtnemers, maar partners van ProRail. We doen het echt samen.”

Hoe werk je het beste samen in één team? 

Ook Bas vindt die manier van werken bijzonder en noemt de alliantie een ‘minibedrijf’. Hij is projectmanager bij ProRail en voor dit project alliantiemanager bij Alliantie Vught Verdiept. Zijn belangrijkste taak is zorgen dat alle partijen goed samenwerken. 

Want elke partij heeft eigen belangen als het gaat om geld, tijd en planning. Bas brengt die zo goed mogelijk samen. Samen met de technisch manager bepaalt hij de richting van het project, stelt hij doelen en brengt hij de juiste mensen bij elkaar. “Dat is nodig, want we doen iets wat bijna onmogelijk is: bouwen in een dorp terwijl de trein blijft rijden. We hebben weinig ruimte en moeten bestaande technieken zo goed mogelijk gebruiken.”

Ook vergunningen van het waterschap, de gemeente of de provincie spelen mee. “Je moet samen een ontwerp, een planning en een manier van bouwen bedenken om alle seinen op groen te krijgen”, zegt Bas. “En dat terwijl reizigers, verladers en omgeving zo min mogelijk last hebben. Daarom besteden we veel aandacht aan de omgeving.”

Hoe gedraag je je als een goede buur?

Dat is het werk van Carlijn, adviseur omgevingscommunicatie bij ProRail. Zij zorgt dat bewoners en bedrijven weten wat er gaat gebeuren. “In Vught loopt het spoor dwars door het dorp. De werkzaamheden raken heel veel mensen. Sommige huizen staan maar 4 meter van het spoor. Er wordt letterlijk voor hun deur gebouwd.”

Goede communicatie is daarom extra belangrijk. Naast het spoor in Vught heeft ProRail een informatiecentrum ingericht, waar bewoners tijdens openingstijden kunnen binnenlopen. Volgens Carlijn wil ProRail een tijdelijke, goede buur zijn in Vught en Den Bosch. “Daar hoort goed informeren bij. Ik vind het belangrijk om het grotere doel van het project uit te leggen en te laten zien dat het eindresultaat mooi wordt. Maar de weg ernaartoe vraagt veel van de omgeving.”

Een trotse bijdrage

In 2030 moet de eerste trein door de verdiepte ligging rijden. Roald, Bas en Carlijn zijn trots dat ze hieraan bijdragen, ook al is de uitdaging groot. “In Nederland hebben we een hoge standaard voor stations. We kijken steeds wat er beter kan. Het is heel gaaf om daar onderdeel van te zijn”, zegt Roald.

Carlijn merkt dat aandacht voor de omgeving veel betekent. “Ik vind het fijn als die goed weet waar ze aan toe zijn. Daar doe ik het voor. Bouwen zonder hinder gaat haast niet. Ik werk boven het informatiecentrum en merk zelf de overlast van de werkzaamheden. Makkelijker kan ik het niet maken, dus wil ik dat alles zo duidelijk mogelijk is. Ik kan echt het verschil maken door het verhaal uit te leggen. Dat vind ik het leukste van mijn werk.”

Voor Bas zit de kracht van het project in de andere manier van samenwerken. “Samen een project doen in een alliantie, in plaats van te werken met een standaardcontract tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Dat past bij wat ik zelf geloof. Het idee dat het ook anders kan, spreekt me professioneel erg aan.”